Nederland bij nacht
Je komt ’s avonds binnen over de Noordzee en er is anderhalf uur lang niets geweest. Zwart water, hooguit een enkel scheepslicht. Dan kantelt het toestel en ligt het er ineens: een tapijt van licht dat abrupt begint bij de kustlijn en pas ophoudt bij de Duitse grens. Dat is het beeld hieronder, alleen dan van 800 kilometer hoger.
Laatste meting
30,5%
- Jaargemiddelde
- 58,9%
- Hoogste dag
- 100,09 september 2025
- Laagste dag
- 0,021 november 2025
- Dagen gemeten
- 406afgelopen jaar
Een jaar bewolking boven Schiphol
Per dag het deel van het beeld boven de luchthaven dat bedekt was. Hoe hoger de lijn, hoe groter de kans dat er op instrumenten geland werd.
Bij nacht
Kunstlicht vanaf de grond. Laat lichtvervuiling, kassengebieden en steden zien. Op bewolkte nachten zie je vooral maanlicht op de wolken.
Samengesteld uit 16 nachten tussen 2 oktober 2026 en 17 oktober 2026. Per beeldpunt is de donkerste van die nachten gebruikt, zodat wolken en maanlicht wegvallen en alleen het licht van de grond overblijft.
Deze pagina werkt zichzelf elke dag bij. Laatste keer: 17 oktober 2026.
Het kassengebied straalt net zo hard als Amsterdam
We hebben de helderheid gemeten in een paar vakken op de kaart, op dezelfde schaal, waarbij 0 pikzwart is en 255 het maximum. Amsterdam komt uit op 207. Het Westland, tussen Naaldwijk en De Lier, op 202. Een gebied met kassen en een paar tienduizend inwoners geeft dus vrijwel evenveel licht af als een stad van bijna een miljoen.
Dat is assimilatiebelichting: lampen die de groei van tomaat, paprika en chrysant doorzetten als het buiten donker is. Vanuit een cockpit is het de makkelijkste oriëntatie die Nederland te bieden heeft. Vlieg je van zee naar binnen, dan zie je die roze gloed eerder dan de kust zelf.
Ter vergelijking: de Rotterdamse haven haalt 176 en Schiphol 157. Luchthavens branden minder fel dan je zou denken. Banen zijn zwart asfalt met lampen in een lijn erlangs, en die lijn is op deze schaal, met een halve kilometer per beeldpunt, gewoon te dun om apart uit te komen.
De Veluwe is zes keer donkerder dan de stad
Dezelfde meting op de Veluwe geeft 32. Dat is het donkerste stuk vasteland dat Nederland heeft, en het is nog altijd vijftig keer zo licht als de Noordzee zestig kilometer uit de kust, die op 0,7 uitkomt. Praktisch pikzwart dus, op een paar scheeps- en platformlichten na.
Wie ooit heeft geprobeerd sterren te kijken in Nederland weet waarom dat verschil ertoe doet. Het is ook precies het contrast dat een nachtvlucht boven zee zo desoriënterend maakt: er is geen horizon, geen referentiepunt, niets waar je oog zich aan vasthoudt. Vandaar dat het instrumentvliegen is, ook bij helder weer.
Bijna de helft van het jaar zit Schiphol onder een deken
De grafiek hierboven telt iets anders dan het KNMI doet. Wij kijken naar het satellietbeeld boven de luchthaven en meten welk deel daarvan wit is. Over 365 dagen kwam dat gemiddeld op 59 procent. Op 165 van die dagen, ruim vier op de tien, was 80 procent of meer bedekt. Op 109 dagen was minder dan een derde bedekt.
Het verschil tussen de maanden is groter dan het gemiddelde suggereert. December is de somberste maand: 22 van de 31 dagen zat dicht. April is de beste: 7 van de 30. Wie een vlucht boekt met de bedoeling iets van het land te zien, boekt dus in het voorjaar, niet in de kerstvakantie.
Een dicht wolkendek zegt nog niet dat er op instrumenten geland wordt
Hier moeten we onszelf corrigeren, want in luchtvaartkringen wordt dit soort cijfers graag te ver doorgetrokken. Of een nadering op zicht of op instrumenten gaat, hangt af van de hoogte van de wolkenbasis en van het zicht op baanhoogte. Niet van de bedekkingsgraad die een satelliet van bovenaf ziet. Een gesloten dek op 900 meter is voor een verkeersvliegtuig geen enkel probleem; mist van dertig meter dik is dat wel, en die ziet de satelliet vaak niet eens.
Wat dit cijfer wél is: de kans dat je vanuit het raampje iets van Nederland ziet, en de kans dat een luchtopname van die dag bruikbaar is. Meer moet je er niet van maken.
Zoek je eigen dorp op de kaart
Zoom in op de kaart hierboven en volg de A2 vanaf Utrecht naar het zuiden: de snelweg tekent zich af als een dunne lichtlijn tussen de steden, omdat de lantaarns er in een rechte streep staan. Datzelfde patroon zie je bij de A12 en de A16. Zoek daarna je eigen woonplaats, en kijk hoe ver de gloed eromheen reikt. Dat is het licht dat jouw dorp de lucht in stuurt en dat niemand daar ooit terugziet.
De volgende samenstelling maken we over twee weken, met de nachten die er dan bij gekomen zijn. Wordt het een winter met veel heldere, koude nachten, dan wordt het beeld scherper dan dit: hoe minder bewolking, hoe meer grondlicht er doorkomt.