Op een zaterdagochtend staat er een tweepersoons lesvliegtuigje aan het eind van een graslandingsbaan, motor loeiend, met een leerling achter de stuurknuppel en een instructeur ernaast. Vier weilanden verder rolt op datzelfde moment een volle Boeing van Schiphol. Als er dit jaar in Europa iemand omkomt in de lucht, zit die bijna zeker in dat eerste toestel.
In 2025 kwamen 116 mensen om bij ongevallen met in de EU geregistreerde vliegtuigen, tegen 91 in 2024. Dat staat in nieuwe cijfers van Eurostat, gepubliceerd op 16 september. Sinds 2021 gaat het in totaal om 638 doden. Van de 116 vielen er 109 in de niet-commerciële luchtvaart, 94,0 procent van het totaal. Die categorie is breed: privé- en zakenvluchten, vliegles, demonstratievluchten en overbrengingsvluchten. In het commerciële luchtvervoer vielen 4 doden, 3,4 procent. Bij gespecialiseerd werk zoals gewasbespuiting, luchtfotografie en reclamevluchten vielen er 3, goed voor 2,6 procent. Eurostat schrijft bij die eerste groep overigens “109 accidents”, terwijl het om doden gaat; 94,0 procent klopt alleen als aandeel van de 116 doden.
Twee cijfers die je niet op elkaar mag delen
Zet die 4 naast een ander cijfer van dezelfde dienst. Eurostat telde in 2025 6,9 miljoen commerciële vluchten in de EU, 3,8 procent meer dan in 2024 en bijna terug op het niveau van 2019. Schiphol was met 488.000 vluchten de drukste luchthaven van de EU, vóór Parijs-Charles de Gaulle en Frankfurt.
Let op wat die twee getallen wel en niet zijn. De doden vielen bij ongevallen op EU-grondgebied met in de EU geregistreerde toestellen. De vluchten zijn geteld door Eurocontrol en gaan over commerciële vluchten in het luchtruim van de EU, ongeacht waar het toestel geregistreerd staat. Je mag ze dus niet netjes op elkaar delen. Maar de orde van grootte is duidelijk: de lijnvlucht waar jij in stapt is in deze statistiek de veiligste plek in de lucht.
De kleine luchtvaart draagt de rekening en krijgt de minste aandacht
Wij vinden dat hier een scheve verhouding zichtbaar wordt. Elke incidentmelding rond een lijnvlucht haalt het nieuws, compleet met commissies en Kamervragen. Ondertussen valt 94 procent van de doden in een deel van de luchtvaart waar geen cabinepersoneel zit, geen verplichte tweede piloot, geen operationeel controlecentrum dat meekijkt. Een sportvlieger of leerling vliegt met minder vangnetten dan de gemiddelde buschauffeur, en dat is een keuze van de regelgever geweest, geen natuurwet.
Uitgesplitst naar toesteltype vielen de meeste doden bij vliegtuigen met vaste vleugels: 79. Helikopters en zweefvliegtuigen kwamen allebei op 18, een ballon op 1. Bij ongevallen met onbemande toestellen viel in 2025 geen enkele dode. Dat laatste is opvallend genoeg om te noemen in een jaar waarin drones vooral als risico voor het luchtruim in het nieuws stonden.
Eén jaar met 25 doden meer is nog geen verslechtering
En meteen het ongemakkelijke stuk voor wie, zoals wij, uit deze cijfers een verhaal wil halen. Een sprong van 91 naar 116 doden klinkt als een verslechtering, maar bij deze aantallen kan één ongeval met een vol toestel het jaarcijfer al kantelen. Eurostat publiceert hier geen ongevalskans per vlieguur, alleen absolute aantallen. Wie op basis van één jaar roept dat vliegen onveiliger is geworden, rekent zichzelf rijk of arm, afhankelijk van wat hij wil bewijzen. Het gewondencijfer laat dat direct zien: dat daalde juist, van 215 in 2024 naar 143 in 2025. Van die 143 gewonden vielen er 32 bij commerciële vluchten, 93 bij vliegtuigen, 19 bij ballonvaarten, 17 bij zweefvliegtuigen, 12 bij helikopters en 2 bij onbemande toestellen.
Vraag je vliegclub naar de laatste voorvalmeldingen
Vlieg je zelf, of zit er een zweefvliegclub of lesvliegveld bij jou in de buurt, vraag dan bij het eerstvolgende bezoek wat er met de laatste voorvalmeldingen is gedaan. Niet naar ongelukken, naar meldingen: bijna-botsingen, motorstoringen, verkeerde brandstof. Clubs die daar meteen een logboek bij pakken, hebben hun zaken op orde. Clubs die beginnen over “dat gebeurt overal” niet. Dat is precies het verschil dat in de 109 doden van vorig jaar zit.
Het eerstvolgende moment dat ertoe doet, is het jaarrapport waarin EASA de voorvalmeldingen per categorie uitsplitst. Zolang de niet-commerciële luchtvaart 94 procent van de doden levert en een fractie van de aandacht krijgt, gaat het veiligheidsdebat over het kleinste deel van het probleem. Dat geldt ook voor de onderzoeken waar wel maandenlang naar wordt gekeken, zoals de nasleep van de vrachtcrash in Miami.
Stel je vraag
Vraag aan de redactie
Loop je vast met vertraging, bagage of een krappe overstap? Stuur je vraag zonder boekingscode of paspoortgegevens.