Update 18 september, 20.30 uur: de batterij lag aan de lader

Er is één lichtgewonde gevallen, bevestigt een KLM-woordvoerder, en de maatschappij onderzoekt de oorzaak van de brand. Belangrijker voor de regel waar dit stuk over gaat: de powerbank werd tijdens de vlucht opgeladen, en dat mag volgens de richtlijnen van KLM niet. Dat meldt de Volkskrant. Nu.nl en RTL Nieuws schrijven op gezag van meerdere, deels anonieme bronnen dat de powerbank van oud-KLM-directeur Camiel Eurlings was en dat die vlam vatte terwijl hij sliep. KLM wil uit privacyoverwegingen niet bevestigen van wie het apparaat was; die toeschrijving is dus niet door de maatschappij bevestigd.

Daarmee verandert de strekking van dit artikel. Hieronder stond de nadruk op hoeveel powerbanks je mee mag nemen en hoe groot ze mogen zijn. Dat is niet wat hier misging: het aantal en het vermogen waren niet het probleem, het opladen aan boord was dat. De regel die je mist zit dus niet in de gewichtstabel maar in één zin erover: aan de lader, dat mag niet.

Stel, je zit halverwege een vlucht naar de zon. Het licht is gedempt, de meeste mensen slapen, en dan gebeurt er iets op een rij verderop waar de bemanning meteen op afgaat. Even later hoor je dat het toestel omdraait en dat je dezelfde uren terugvliegt naar waar je vanmiddag bent opgestegen.

Dat gebeurde donderdag op de KLM-vlucht van Schiphol naar Curaçao. Een powerbank aan boord vloog in brand terwijl hij werd opgeladen, de bemanning bluste het vuur, er raakte iemand lichtgewond en de gezagvoerder besloot uit voorzorg terug te keren naar Amsterdam; het toestel vloog op dat moment al boven de Atlantische Oceaan, meldt de NOS op basis van KLM. De passagiers worden omgeboekt; of iedereen vrijdag mee kan op de volgende vlucht, is niet zeker. Vorig jaar begon een oververhitte powerbank in een rugzak te roken op een KLM-vlucht van São Paulo naar Amsterdam, vier uur voor de landing. KLM noemde dat destijds de eerste keer.

Wat KLM precies toestaat, en wat niet

De regels staan op de site van de maatschappij zelf, bij toegestane en verboden voorwerpen in handbagage. Je mag maximaal vijftien elektronische apparaten meenemen, elk met een batterij van 100 Wh of minder, en maximaal twintig reservebatterijen. Powerbanks tellen als reservebatterij en daarvan mogen er twee mee. Zit er een batterij tussen de 100 en 160 Wh in, dan moet je vooraf toestemming vragen; boven de 160 Wh mag hij nooit mee. Staat de capaciteit in Wh niet op het apparaat, dan mag hij mogelijk helemaal niet mee.

En dan de twee zinnen die er in de lucht toe doen: je powerbank moet bij je blijven, dus niet in het bagagevak boven je, en je mag hem aan boord niet gebruiken of opladen. Dat is geen detail. Een brandje in een stoelzak wordt binnen seconden gezien; datzelfde brandje in een dichte bak boven je hoofd, achter andermans jassen, niet.

De belangrijkste regel staat op de plek waar bijna niemand kijkt

Die twee zinnen zijn de kern van het risico, en ze staan halverwege een lange bagagepagina die je alleen leest als je al twijfelt. In de veiligheidsdemonstratie gaat het over gordels, zuurstofmaskers en nooduitgangen; over het apparaat dat in de afgelopen twee jaar twee keer aan boord geblust of gekoeld moest worden, gaat het niet. Dat de maatschappij zelf niet altijd hetzelfde zegt, helpt ook niet: in mei 2022 antwoordde het KLM-serviceteam op X aan een reiziger naar Curaçao nog dat je maximaal vijftien powerbanks van 100 Wh mocht meenemen. Nu zijn het er twee. Wie zijn kennis uit zo’n antwoord haalt, loopt jaren achter op de regel die vandaag geldt.

Strenger is niet automatisch veiliger

Het zwakke punt van onze eigen roep om strengere regels: in beide gevallen ging het goed. De bemanning zag het, blusde het, en er vielen geen gewonden. Precies die uitkomst pleit tegen de reflex om powerbanks maar helemaal uit de cabine te weren. Ze verdwijnen dan naar de ruimbagage, waar niemand een beginnende brand ruikt of ziet, en dat is aantoonbaar de slechtere plek. Het verschil zit dus niet in méér verbieden, maar in de powerbank op schoot houden en uit het stopcontact.

Pak je powerbank er voor het inpakken even bij

Doe dit voor je koffer dichtgaat: draai je powerbank om en zoek de Wh. Staat er alleen mAh en een voltage, reken het zelf uit: mAh maal volt gedeeld door 1000. Een gangbare 20.000 mAh met 3,7 volt komt uit op 20.000 × 3,7 = 74.000, gedeeld door 1000 is 74 Wh, ruim onder de grens. Een zware 27.000 mAh met 3,85 volt geeft 103.950 gedeeld door 1000, dus 104 Wh, en daarvoor moet je dus toestemming vragen. Staat er helemaal niets op, laat hem thuis. Wat er verder wel en niet in je handbagage mag, zetten we op een rij bij vloeistoffen in de handbagage op Schiphol en bij de handbagageregels bij een goedkoop ticket.

Voor de passagiers van deze vlucht begint nu het bekende papierwerk: omboeken, een nacht overbruggen, en later de vraag wie wat vergoedt bij een terugkeer om veiligheidsredenen. Hoe je dat aanpakt, staat in wat je doet bij een vertraagde vlucht. Het moment dat daarna telt, is de mededeling van KLM als dit toestel is nagekeken: blijft het bij de bestaande regel, of verschuift die van “niet gebruiken” naar “zichtbaar opbergen”?

Stel je vraag

Vraag aan de redactie

Loop je vast met vertraging, bagage of een krappe overstap? Stuur je vraag zonder boekingscode of paspoortgegevens.