---
title: "KLM zet brace for impact op de dia"
date: 2026-09-17
author: "Redactie Mijnluchtvaart"
featured_image: "https://mijnluchtvaart.nl/wp-content/uploads/2026/09/klm-vier-toekomstscenarios-2030.png"
categories:
  - name: "Uncategorized"
    url: "/category/uncategorized.md"
---

# KLM zet brace for impact op de dia

Donderdagmiddag zat het KLM-personeel te kijken naar vier verhalen over hun eigen toekomst, met namen die uit de cockpit komen. Cleared for take off. Brace for impact. Wie dat laatste woord op een dia ziet staan van zijn eigen werkgever, hoeft niet meer te vragen hoe het ervoor staat.

De vier toekomstbeelden zijn geschreven door 37 uitgekozen KLM-medewerkers met een adviesbureau, in opdracht van de top, en lopen tot 2030. [De Volkskrant las het rapport](https://www.volkskrant.nl/economie/toekomstscenario-s-moeten-klm-personeel-klaarmaken-voor-stevig-ingrijpen-wachten-is-geen-optie~b263dd10/). De uitersten: afslanken en veel zeggenschap overdragen aan moederbedrijf Air France-KLM, of juist zelfstandig blijven door één nieuwe cao te sluiten voor al het personeel, met lagere salarissen. Daartussen zitten beter samenwerken en niets doen. Topvrouw Marjan Rintel schrijft in het voorwoord dat wachten “geen optie” is en dat uitstel gevolgen heeft.

## Vier verhalen, en de bedragen staan ernaast

De opstellers zeggen er zelf bij dat het geen voorspellingen of uitgewerkte plannen zijn. Dat is eerlijk en het is ook meteen de beperking. Wat wél vaststaat, staat er omheen: een bezuiniging van 450 miljoen euro heeft KLM niet op koers gebracht richting de winstmarge van 8 procent die Air France-KLM wil halen om de vloot te kunnen vernieuwen. De oorzaak die het bedrijf zelf noemt is al jaren dezelfde. De operationele kosten liggen hoger dan bij andere maatschappijen, en dat komt vooral door de lonen. Daarnaast wijst KLM naar de krimp van Schiphol en naar de concurrentie uit het Midden-Oosten.

Dat eerste punt is geen mening van de directie, het is de rekensom die onder alle vier de scenario’s ligt. Eén nieuwe cao voor het hele personeel met lagere salarissen is dan ook het enige scenario dat het probleem rechtstreeks aanpakt zonder zeggenschap naar Parijs te schuiven. Dat is precies waarom het het scenario is met de kleinste kans van slagen: het vraagt van de groepen met de sterkste onderhandelingspositie dat ze als eerste inleveren.

## De scherpste zin staat niet in een scenario maar in de diagnose

Eén passage maakt dit rapport de moeite waard, en het is niet een van de vier toekomsten. In het scenario Welcome on board begint stap één ermee dat “de directie openlijk benoemt dat KLM niet vastloopt door een gebrek aan oplossingen, maar doordat het steeds moeilijker is geworden om oplossingen gezamenlijk uit te voeren”. Dat is een bedrijf dat over zichzelf opschrijft dat het niet meer aan hetzelfde touw trekt. Rintel zet er in haar voorwoord nog bovenop dat de 37 schrijvers het onderling niet eens waren, en dat dat ook niet hoeft.

Wij lezen dat als de eigenlijke boodschap aan het personeel. Niet “kies een scenario”, maar “we halen geen enkele bezuiniging zolang het onderling zo staat”. Dat is een moediger zin dan je van een directie gewend bent, en tegelijk komt hij verdacht goed uit. Zolang het probleem “de verhoudingen” heet, is het een gezamenlijk probleem, en hoeft niemand te zeggen welke banen er precies verdwijnen. In de beschrijving van de Volkskrant komt uit de scenario’s zelf geen enkel getal over banen of kosten voorbij; de 450 miljoen en de 8 procent staan in de context eromheen. Zolang dat zo blijft, schuift dit gesprek naar de volgende ronde.

Daar moeten we onszelf meteen tegenspreken, want de goedkope reactie is dat dit een praatstuk is. Als de diagnose klopt dat het vertrouwen op is, dan is een rapport dat door 37 medewerkers uit alle hoeken van het bedrijf is geschreven ongeveer het enige instrument dat nog werkt. In het scenario gaat veel aandacht naar het herstellen van vertrouwen tussen medewerkers, bonden, management en beroepsgroepen, en dat is een ander vertrekpunt dan bij [de eerdere conflicten die op stakingen uitliepen](https://mijnluchtvaart.nl/klm-oslo-staking-luchtverkeersleiding-rechten/). Of dat werkt, zie je niet aan dit rapport maar aan de eerstvolgende cao-tafel.

## Wat een passagier hiervan gaat merken

Voor wie een ticket heeft, is de vraag niet welk scenario wint maar wat er aan boord verandert. Dat patroon loopt al: KLM [stopt in oktober met de gratis catering op Europese vluchten](https://mijnluchtvaart.nl/klm-grand-cafe-betaalde-catering-europa/), en de aansturing van [Transavia schoof naar Parijs](https://mijnluchtvaart.nl/transavia-groeps-ceo-parijs/). Dat zijn precies de twee bewegingen die in de scenario’s terugkomen, alleen dan groter. De krimp van Schiphol loopt daar dwars doorheen en is [juridisch nog niet uitgevochten](https://mijnluchtvaart.nl/schiphol-500000-vluchten-raad-van-state-rem/).

Heb je een KLM-ticket voor het voorjaar, kijk dan vanavond even wat je tarief kost aan omboeken. Niet uit paniek, want er ligt vandaag geen enkel besluit, maar omdat dat het enige stukje is dat je zelf in de hand hebt in een winter waarin de cao opnieuw op tafel komt. Het moment om op te letten is die onderhandeling, niet de presentatie van vandaag. Daar blijkt of het woord uit het voorwoord, dat wachten geen optie is, ook geldt voor de partij die het opschreef.