Bewonersclub SchipholWatch vroeg het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat waarom de luchtvaartsector makkelijker binnenkomt dan omwonenden. Het ministerie antwoordde uitgebreid, en SchipholWatch publiceerde dat antwoord zondag. De brief is interessanter dan de boze reactie eromheen, want er staan een paar zinnen in die het ministerie zelf heeft opgeschreven.

De drie zinnen die ertoe doen

Voorzitter Alfred Blokhuizen stuurde de vraag; het ministerie schreef terug. Drie passages uit die brief, geciteerd door SchipholWatch:

  • “Wij begrijpen dat hierdoor de indruk kan ontstaan dat de luchtvaartsector gemakkelijker toegang heeft tot het ministerie of zwaarder wordt meegewogen.”
  • “Er bestaat geen vaste volgorde waarbij vertegenwoordigers van luchtvaartbedrijven als eerste worden ontvangen.”
  • “Dat betekent echter niet dat de toegang tot een ministerie wordt bepaald door de vraag of een gesprekspartner kiezer is.”

Die laatste is de opvallendste. Het ministerie zegt daarmee gewoon hardop dat stemrecht geen voorwaarde is om mee te praten over beleid. Juridisch is dat verdedigbaar; een ministerie moet met werkgevers, vervoerders en toezichthouders kunnen praten. Bestuurlijk legt het wel bloot waar de irritatie vandaan komt.

Het getal waar het om draait

In dezelfde brief staat dat de verkiezingsstructuur van de Maatschappelijke Raad Schiphol in 2025 ongeveer 4.000 omwonenden vertegenwoordigde, aangesloten bij ongeveer vijftig bewonersorganisaties. Dat is het formele kanaal waarlangs de bewonersstem het beleid in gaat.

Zet daar de aard van dat kanaal naast en het beeld wordt scherper. De MRS geeft advies; de minister moet erop reageren, maar hoeft het niet te volgen. Een adviesorgaan zonder doorzettingsmacht is geen tegenwicht, het is een postbus met een reactieplicht. Dat is geen mening van ons, dat is hoe de constructie is opgezet.

Waarom dit nu speelt

Deze brief komt niet uit de lucht vallen. SchipholWatch publiceerde de afgelopen tijd ook over het vertrek van Platform Vliegoverlast Amsterdam (PVA) uit de MRS en over een minister die een MRS-advies tot zienswijze degradeert. Er loopt dus een bredere ruzie over de vraag of die raad nog serieus wordt genomen. Wie het antwoord van het ministerie leest zonder die context, ziet alleen een beleefde brief.

Voor de duidelijkheid: SchipholWatch is een belangenorganisatie met een uitgesproken standpunt, geen neutrale bron. De citaten komen uit een brief die zij zelf openbaar maakten en die wij niet los konden inzien. De feiten die je eruit kunt halen zijn de citaten; de duiding eromheen is die van de club zelf.

Wat dit voor reizigers betekent

Weinig, op korte termijn. Maar de vraag wie er aan tafel zit, bepaalt uiteindelijk de dossiers waar reizigers wél iets van merken: het aantal vluchten, de openingstijden van de nacht, de tarieven die luchtvaartmaatschappijen doorberekenen. Elke keer dat de sector zijn kant van het verhaal eerder kwijt kan dan de omgeving, schuift die uitkomst een stukje op.

Wat er ondertussen op de grond gebeurt, houden we bij: van de wachttijden bij aankomst met een niet-EU-paspoort tot het tweede ultimatum van de beveiligers. Dat zijn de gevolgen. Deze brief gaat over wie ze mag helpen voorkomen.

Stel je vraag

Vraag aan de redactie

Loop je vast met vertraging, bagage of een krappe overstap? Stuur je vraag zonder boekingscode of paspoortgegevens.