Kwart voor zeven, vertrekhal 3. Je schuift je laptop in de bak, je riem erbovenop, en tegenover je staat iemand die vandaag haar vijfde dienst op rij draait en al een uur achter elkaar fouilleert. Jij wilt door naar je gate. Zij wil vijftien minuten naar de wc. Die twee wensen botsen op Schiphol vaker dan de luchthaven hardop zegt.
Woensdagochtend werd duidelijk dat het deze week niet tot een staking komt. Schiphol, de beveiligingsbedrijven en de vakbonden zijn eruit. Alle acht punten uit het ultimatum zijn ingewilligd, schreef FNV al op 12 september in zijn ledenbericht. Nadat de leden dinsdag over dat resultaat hadden gestemd, was het rond. NU.nl meldde woensdag om 07.41 uur dat de stakingen niet doorgaan.
Twee vrouwen op de lane, of de lane gaat dicht
De afspraken zijn concreter dan het woord “arbeidsomstandigheden” doet vermoeden. Twee vrouwelijke beveiligers op een security lane wordt het uitgangspunt. Kan een vrouwelijke collega niet rouleren, dan gaat die lane na maximaal een uur fouilleren dicht. Een sanitaire onderbreking moet binnen een kwartier mogelijk zijn. Na vijf gewerkte dagen volgen twee dagen rust, en dat geldt ook als iemand in overleg zes of zeven dagen draait. Parttimers krijgen het recht om naar rato van hun contract diensten te draaien, en met zogeheten jokerdagen wordt verlof opnemen makkelijker. En er komt een hitteprotocol, samen met de bonden opgesteld, met extra rustmomenten bij hoge temperaturen.
Voor een reiziger vertaalt dat zich naar iets simpels: een lane die dichtgaat omdat er geen tweede vrouwelijke collega is, is een lane die jouw rij langer maakt. Dat is geen bijwerking van het akkoord, dat is de prijs ervan. En die prijs is redelijk.
Schiphol repareert nu wat Schiphol zelf heeft gesloopt
Hier neemt deze redactie een standpunt in. Dit akkoord is geen gulle geste, het is schadeherstel. Schiphol ging enkele maanden geleden van vijf naar drie beveiligingsbedrijven om meer grip te krijgen op de beveiliging. Door die tender kreeg een grote groep beveiligers een nieuwe werkgever, met alle onduidelijkheid over roosters die daarbij hoort. FNV signaleerde aanhoudende klachten over werkdruk. Het punt over shiftleaders is daarvan de scherpste illustratie: hun bezetting wordt teruggebracht naar de situatie van vóór de tender. Je kunt moeilijk duidelijker opschrijven dat de reorganisatie zelf het probleem was.
De luchthaven koos die opzet om herhaling van de zomer van 2022 te voorkomen, toen de rijen tot buiten de vertrekhallen liepen. Begrijpelijk doel. Maar het uitvoeringsrisico is bij het personeel neergelegd, en het heeft twee stakingsdagen in augustus en de dreiging van grotere acties gekost voordat de tafel weer openging. Wie grip wil, moet ook de rekening voor het verlies aan grip willen dragen.
Een hitteprotocol is nog geen tweede paar handen
De bonden vieren dat alle acht eisen binnen zijn, en dat klopt op papier. Maar lees de afspraken nog eens: looptijden worden “opnieuw berekend”, er komt een hitteprotocol, aflos- en overdrachtsmomenten worden bekeken. Dat zijn procesafspraken. Geen enkele daarvan zet er één beveiliger bij. De harde bemensingsvraag, de reden dat een lane überhaupt na een uur dichtgaat, blijft onaangeroerd. Een deel van de afspraken gaat bovendien pas uiterlijk vanaf de meivakantie van 2027 in, precies het moment waarop de drukte weer piekt. Dat is niet toevallig de zwakste plek van dit resultaat.
Zelf houden we de vergelijking met andere Schiphol-dossiers in de gaten, want het patroon herhaalt zich. Ook bij de dwangsommen voor nachtvluchten en bij de nieuwe taxiregels rond de aankomsthal volgde de handhaving pas nadat het misging, niet ervoor.
Neem je vlucht van na de meivakantie als ijkpunt
Wat je zelf kunt doen is klein maar niet niks. Boek je een vlucht voor het voorjaar van 2027, noteer dan bij het inchecken hoe lang je bij security staat en bewaar dat. De afspraken die uiterlijk vanaf de meivakantie gelden, zijn precies de afspraken die dan zichtbaar worden in jouw wachttijd. Wie nu meet, kan straks zien of het akkoord werkt of alleen goed klonk.
Het volgende toetsmoment is dus die meivakantie, niet vandaag. Gaan lanes dan dicht omdat de bezetting niet rond komt, dan is dit akkoord een papieren overwinning gebleken en staat Schiphol met precies dezelfde tekorten aan dezelfde tafel. Blijft de doorstroom overeind mét de nieuwe rustregels, dan heeft de luchthaven eindelijk iets gebouwd dat ook in augustus houdt. Schiphol mag intussen nog steeds groeien, zolang de rem op dat vluchtenplafond onduidelijk blijft.
Stel je vraag
Vraag aan de redactie
Loop je vast met vertraging, bagage of een krappe overstap? Stuur je vraag zonder boekingscode of paspoortgegevens.