Kwart over één ’s nachts, Badhoevedorp. Je ligt wakker van een toestel dat laag over de daken trekt, je kijkt op je telefoon en ziet een vrachtvlucht die net van de Kaagbaan is gekomen. Wat je op dat moment niet kunt zien: of dat ding daar mocht vliegen. Dat hangt namelijk niet af van wat je hoort, maar van een getal in een certificaat.

De Inspectie Leefomgeving en Transport heeft DHL, El Al en Turkish Airlines een last onder dwangsom opgelegd, meldt Luchtvaartnieuws. De drie zouden tussen 1 november 2025 en 1 juni 2026 nachtvluchten hebben uitgevoerd met toestellen die tussen 23.00 en 07.00 uur niet mogen opstijgen of landen. Bij een volgende overtreding kost dat 17.000 euro per keer, tot een maximum van 170.000 euro.

Niet het type telt, maar het getal op het geluidscertificaat

De regel waar dit op steunt staat gewoon online. In de Regeling operationele beperkingen lawaaiige luchtvaartuigen Schiphol staat sinds 1 november 2025 in artikel 4, tweede lid, dat vliegtuigen met een cumulatieve marge kleiner dan -13 EPNdB tussen 23.00 en 7.00 uur niet meer mogen starten of landen. Die marge is geen eigenschap van een modelnaam, maar van een individueel toestel met een eigen geluidscertificaat.

Dat verklaart het stukje uit het bericht waar de meeste mensen over vallen. Transavia en KLM zetten ’s nachts deels dezelfde types in, een 737-800 bijvoorbeeld, en krijgen geen dwangsom. Een woordvoerster van de ILT legt uit dat zij versies van die types vliegen die wel binnen de norm vallen. Dat is dus geen voortrekken van de eigen club, dat is de regeling die doet wat er staat.

Alleen levert het voor de mensen onder de aanvliegroute een rare situatie op. Twee toestellen die op je dakkapel identiek klinken, en het ene mag er wel zijn en het andere niet. Toch is dat na te lopen, en dat staat in de toelichting bij de regeling zelf: de cumulatieve marge staat in het geluidscertificaat, en alle geluidscertificaten zijn openbaar via het Europese agentschap voor de luchtvaartveiligheid EASA. De sleutel is de registratie van het toestel, niet het type. Wie die noteert, kan zelf opzoeken of dit een vlucht was die er ’s nachts mocht zijn.

Dat maakt de handhaving alleen wel tot huiswerk voor de omwonende. De ILT informeerde de maatschappijen vooraf over de nieuwe norm, dus niemand kan zeggen dat hij verrast werd. Overtreding van artikel 4 is bovendien een strafbaar feit onder artikel 62, derde lid van de Luchtvaartwet. Er zat dus meer in de gereedschapskist dan een brief.

Ook de tegenstanders rekenen zichzelf hier rijk

En dan het punt waar de bewonersclubs zich vertillen, wij nemen dat soort claims hier ook te makkelijk over. Dit verbod is klein. In de toelichting bij de wijziging in de Staatscourant staat dat Schiphol in gebruiksjaar 2023 nog 2.326 nachtvluchten met zulke toestellen telde, en in gebruiksjaar 2024 nog 2.117. Dat is de hele populatie waar dit over gaat. Wie doet alsof de nacht hiermee stil wordt, verkoopt iets wat de regeling nooit heeft beloofd.

Er zit nog een vervelender kant aan. De last onder dwangsom werkt vooruit. De vluchten waar het hier om gaat, zeven maanden lang, kosten deze drie maatschappijen langs deze weg precies nul euro. Pas de volgende overtreding wordt beprijsd. Voor een bedrijf dat rekent, is een waarschuwing met terugwerkende gratis periode een goedkope uitkomst.

Noteer bij de volgende nachtvlucht de tijd en de registratie

Word je vannacht wakker van een toestel, pak dan je telefoon en leg twee dingen vast: het tijdstip tot op de minuut en de registratie van het vliegtuig, die zie je in elke flighttracker. Met die twee gegevens kun je een melding doen bij het Bewoners Aanspreekpunt Schiphol. Een klacht zonder registratie verdwijnt in een teller. Een klacht mét registratie is te herleiden tot één vlucht, en dat is precies het niveau waarop de ILT deze zaak heeft opgebouwd.

Het volgende meetpunt ligt bij de eerste inning

Deze zaak is pas iets waard als er ooit echt 17.000 euro wordt geïnd. Dat moment, en niet het persbericht van vandaag, laat zien of de ILT bereid is door te pakken bij maatschappijen die op Schiphol vracht en langeafstandsverkeer draaien. Blijft de teller op nul staan terwijl de nachtvluchten doorgaan, dan is dit een brief geweest en geen handhaving.

Hoe het bredere verkeersbeeld op Schiphol zich ontwikkelt, staat in ons overzicht van de maandelijkse daling van het aantal vluchten. Waarom er zo veel oude toestellen in de lucht hangen, legden we uit bij de vergrijzing van de wereldvloot. En over de toegang van omwonenden tot het ministerie schreven we eerder naar aanleiding van de brief aan SchipholWatch.

Stel je vraag

Vraag aan de redactie

Loop je vast met vertraging, bagage of een krappe overstap? Stuur je vraag zonder boekingscode of paspoortgegevens.